و گمانهاى كاذب « 1 » در دل آن نقش مىبندد ، و بسا باشد كه در ذات واجب الوجود و صفات او اعتقادهاى فاسد به خيال درآيد كه از قبيل كفر و زندقه باشد و گمان بَرد كه اين اعتقادها همه صحيح و حقّ است ، نَعوذُ باللَّه از اين حالت . و بسا باشد كه ديگرى در اين باب پيرو او شود و شرّ او سرايت در غيرى بكند ، و از جمله نادانانى « 2 » گردد كه خود را به « 3 » عبادت بسته‌اند و پشت دانايان را برهم « 4 » شكسته‌اند . و با وجود اين مفاسد كم مىباشد كه به خود نبالد و فخر به دانش خود نكند و مغرور به عبادتى كه مىكند نباشد و نظر به مردمان به چشم حقارت و خوارى نكند و « 5 » بسيار مىباشد كه باطن او از مرضهاى نفسانى پر مىباشد و از اينها غافل و به علاج آنها و بر طرف كردن آن نمىپردازد . و بسيار مىباشد كه آنچه ناپسنديده است پسنديده « 6 » و آنچه عيب است كمال مىشمرد چنانچه خداى عزّ وجلّ در قرآن مجيد از اين خبر داده و فرموده « 7 » : « قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا * الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ [ m . a 16 ] أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً » « 8 » يعنى بگو - اى محمّد - آيا آگاه سازم شما را به جماعتى كه زيانكارترين مردمانند از راه عملهايى كه كرده‌اند ؟ آن جماعت كسانيند كه آنچه كرده‌اند در ايّام زندگى در دنيا همه باطل و ضايع است و حال آنكه گمان مىبردند كه آنچه مىكنند بسيار خوب كرده‌اند و به كرده‌ها و اعتقادهاى خود نهايت شعف داشتند . و حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه « 9 » فرموده‌اند : شكسته است پشت مرا دو

--> ( 1 ) . a - كاذب . ( 2 ) . نادانانى / a s نادانى . ( 3 ) . به / a s بر . ( 4 ) . برهم / s a درهم . ( 5 ) . s a - و . ( 6 ) . s - است پسنديده . ( 7 ) . s - و فرموده . ( 8 ) . كهف : 103 و 104 . ( 9 ) . سلام اللَّه عليه / s a عليه السلام .